#ANARTWORKADAY

“The Sleep of Reason Produces Monsters” – Francisco Goya (circa 1799)

HAPPY HALLOWEEN! Ik doe nooit echt aan Halloween (want ik ben een angsthaas), maar op deze dag is het een uitstekend excuus om weer een luguber en heftig kunstwerk te posten: Saturn Devouring His Son (1819-1823) is een schilderij van de Spaanse kunstenaar Francisco Goya (1746-1828). Veelvoorkomend bij kunstenaars van de Romantiek was dat men zich baseerde op Griekse mythen. Zo ook Goya.

De Latijnse naam Saturnus verwijst vaak naar zaken die te maken hebben met landbouw. We zouden hem dus de god van de landbouw kunnen noemen. Echter, deze etymologie is niet erg eenduidig en wellicht niet eens correct, evenals zijn herkomst. Hij wordt vaak geassocieerd met de Griekse Titaan Kronos (Cronus), de zoon van hemel- en oergod Ouranos (Uranus). Hij was de jongste Titaan en bracht samen met zijn moeder Gaia zijn vader ten val die de Titanen had verbannen. Again deze geschiedenis is erg beknopt (want anders 10000 woorden), en allesbehalve volledig. Je hebt zo in elk geval een beetje een idee waar deze guy vandaan kwam.
Saturnus was getrouwd met zijn zus Rhea (Ok, House Targaryen…), maar hij had een voorspelling gehoord die hem erg dwars zat: de kinderen die hij zou krijgen met Rhea zouden hem van zijn troon stoten, net zoals hij ooit zelf zijn vader ten val had gebracht. Vervuld door angst at hij daarom zijn kinderen enkele momenten na geboorte op.

Bron afbeelding

Opmerkelijk genoeg was dit schilderij een van de zes werken waarmee Goya zijn eetkamer (jawel…) decoreerde. Het schilderij laat een waanzinnig en maniakaal geworden Saturnus zien. Zijn ogen puilen uit, zijn mond staat wagenwijd open. De god ziet er niet perse goddelijk uit. Het grijze en warrige haar staat alle kanten op, zijn houding is flink gestrest. Het hoofd van zijn kind heeft hij al verorberd, de arm is nu aan de beurt. Het bloed gutst uit het lichaam. Saturnus’ grote handen houden het geheel een beetje bij elkaar en knijpen het lichaam fijn. De wazige blik tuurt in het duister, niet specifiek naar iets kijkend, maar gedreven door krankzinnigheid. Wellicht heeft Goya inspiratie opgedaan bij de versie van Peter Paul Rubens uit 1636. Iets deftiger geschilderd, desalniettemin gruwelijk.

Bron afbeelding

Uiteraard bestaan er verschillende interpretaties van het werk. De een denkt dat het werk wellicht kan gaan over het conflict tussen jong en oud, een ander ziet hier ‘time as the devourer of all things‘ in: de tijd slokt alles (genadeloos) op. Wellicht doelde het op de Spaanse maatschappij die toentertijd verscheurd werd door revoluties en burgeroorlogen. Ongeacht de betekenis die Goya aan zijn schilderij gaf, en die tot op de dag van vandaag onbekend is, blijft het een fascinerend werk. Goya was perfect in staat het waanzinnige en krankzinnige uit te beelden. Het schilderij is werkelijk weerzinwekkend!

Gerelateerd

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *