#ANARTWORKADAY

“The drama comes from its youth. The landscape is unique in that the geology is very young. It’s like a labyrinth in the definitive sense. It’s big enough to get lost in, but small enough to find yourself.”- Roni Horn over IJsland

De eerste keer dat ik met het oeuvre van de Amerikaanse kunstenares Roni Horn (1955) in aanraking kwam, was tijdens het maken van een tentoonstelling in het Kröller-Müller Museum vorig jaar. Het Kröller-Müller (mijns inziens het mooiste museum van Nederland maar daar het natuurlijk niet om) heeft een aantal kunstenaarsboeken van Horn’s hand in haar bezit. Het oeuvre van deze kunstenares heeft verschillende raakvlakken met de collectie van het museum. Horn’s vertrekpunt is bijvoorbeeld minimal art, een stroming waarvan het museum ten tijde van museumdirecteur Rudi Oxenaar vanaf 1963 aardig wat werken heeft aangekocht.
De kunstwerken die Horn maakt zijn echter allemaal enig in hun soort en razend esthetisch. De natuur, het weer, de elementen en het klimaat zijn weerkerende thema’s. Ook de relatie van het werk tot de toeschouwer en het gegeven van voortdurende veranderlijkheid van licht, weer en wind behoren tot Horn’s werkwijze.

In de collectie van het Kröller-Müller staan de monumentale werken Opposities of White. De twee grote objecten zijn gemaakt in vloeibaar glas dat vierentwintig uur in een mal werd gegoten, en vervolgens in vier maanden (!) tijd kon afkoelen. De ruwe zijkanten tonen de textuur van de mallen maar de bovenkanten zijn glad en glanzend als een spiegel. In eerste instantie dacht ik dat er een laagje water over was gegoten wat het geheel een dromerig en surreëel uiterlijk geeft.Voor deze sculpturen is het contact met daglicht essentieel. Wanneer er wolken voor de zon glijden of bomen heen en weer zwiepen, veranderen de sculpturen qua uiterlijk: er is een sterke relatie tussen binnen en buiten.

Bron afbeelding

Ok, dit was een klein uitstapje naar twee gigantisch mooie werken, maar voor deze #ANARTWORKADAY wil ik het eigenlijk over een heel ander kunstwerk hebben. Zoals ik net stelde heeft het Kröller-Müller een aantal kunstenaarsboeken van Horn’s hand in haar bezit. Deze boeken bevatten allerlei foto’s die de kunstenares gemaakt heeft in IJsland, het eiland waar ze verliefd op is geworden en waar een overgroot deel van haar inspiratie vandaan komt. Zelf ben ik vorig jaar in IJsland geweest en ik snap helemaal waar Horn’s liefde vandaan komt.
De eindeloze landschappen ontvouwen zich keer op keer voor je ogen. Het ene moment rijd je langs een fjord met felblauw water waarin de wolken reflecteren, het andere moment doemt een enorme, met sneeuw bedekte, berg voor je op waarnaast een waterval naar beneden klettert.
Eerlijk gezegd was IJsland too much to take in. Doordat ik zo intens geraakt werd door de foto’s in Horn’s boeken, besloot ik dat ik zelf wilde kijken of het wel écht zo mooi is daar… En dat is het. De afgelopen dertig jaar centreren de werken van Horn zich rondom de geologie, geografie, het klimaat en de cultuur van IJsland. Het land is Horn’s grootste muze:

“In Iceland, you understand empirically exactly what this place is: its what and how. That accessibility effects the nature of one’s experience, the experience of the world. Any place you’re going to stand in, in any given moment, is a complement to the rest of the world, historically and empirically. What you can see in that moment, what you can touch in that moment, is confluent with everything else.”

Bron afbeelding

Na heel wat jaren aan onderzoek realiseerde Roni Horn in 2007 de installatie Library of Water, of Vatnasafn, in een klein (onuitspreekbaar) dorpje aan de Zuidkust van IJsland. De binnenkant van het gebouw is met de buitenkant verweven. De thema’s weer, water, woorden en identiteit zijn ook hier toegepast. Roni Horn zelf zei over de installatie dat het een plek is, eerder “a lighthouse, in which the viewer becomes the light.”
De titel geeft de betekenis van het werk eigenlijk al weg: een bibliotheek van water. Voor dit project heeft Roni Horn allerlei verschillende locaties in IJsland bezocht alwaar zij staaltjes water verzamelde afkomstig uit twintig gletsjers. Het water wordt in een grote, lichte ruimte tentoongesteld in glazen kolommen van de grond tot aan het plafond (natuur, klimaat). Op een centrale plek komen zo dus verschillende delen van IJsland bij elkaar (identiteit). Op zich vind ik dat al een mooi idee, maar nog mooier is de manier waarop de natuur veroorzaker is voor het hoge esthetische gehalte van de installatie. Net als bij de sculpturen die in het Kröller-Müller staan, zorgen de veranderingen in licht en donker, en de reflectie van de zon op de verschillende buizen water, voor een verbluffend effect!

Gerelateerd

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *